Tuesday 22 October 2019
Home      All news      Contact us      English
tert.am - 12 days ago

Սիրիան ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի ազդեցության գոտին է, և Թուրքիան առանց նրանց համաձայնության չէր գնա այդ քայլին. թուրքագետ Ա. Իսպիրյան

Թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանը Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադարձավ Թուրքիայի կողմից Սիրիայի հյուսիսում սկսած ռազմական գործողություններին՝ նշելով, որ Սիրիան ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի ազդեցության գոտին է, և Թուրքիան առանց նրանց համաձայնության չէր գնա այդ քայլին: Իհարկե, ՌԴ-ն բացահայտ չի ասի, որ այո, մենք կողմ ենք, որ Թուրքիան կոտորի մարդկանց, քանի որ այդ գործողության հետևանքով բազմաթիվ անմեղ մարդիկ են զոհվում: Հնարավոր չէ, որ գերտերությունները, ովքեր շահեր ունեն, և կոնկրետ իրենք են եղանակ թելադրում Սիրիայի հետ հակամարտությունում, բացահայտ ասեն՝ այո, մենք աջակցում ենք, բայց այդ տարածքը ԱՄՆ ազդեցության գոտին էր, և միայն ԱՄՆ-ի թույլտվությամբ կարող էր Թուրքիան իրականացնել դա, և այստեղ ՌԴ-ի գործոնն էլ կա, որը աչք փակեց ,-ասաց նա: -Պարո՛ն Իսպիրյան, ըստ Ձեզ ինչո՞ւ Թուրքիան որոշեց Սիրիայի հյուսիս-արևելքում ռազմական գործողություններ սկսել, կարելի՞ է ենթադրել, որ գերտերությունների կողմից նման թույլտվություն եղել է: -Կարելի է ասել՝ ոչ թե ինչպես որոշեց, այլ ինչպես կարողացավ հասնել նրան, որ մտնի Սիրիա և գերտերությունների հետ պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որպեսզի գնա այդ քայլին: Իհարկե, Թուրքիան վաղուց էր ցանկանում Սիրիայի հետ սահմանից այն կողմ քրդական ուժերի դեմ գործողություն իրականացնել և նախկինում երկու նմանատիպ գործողություն իրականացրել է Եփրատի վահան և Ձիթենու ճյուղ գործողությունները: Իհարկե, մի դեպքում եթե մեկը ԱՄՆ-ի հետ էր համաձայնեցված, մյուսը ՌԴ-ի հետ՝ հաշվի առնելով, որ մեկը ՌԴ-ի վերահսկողության տարածքների մոտ էր, մյուսը՝ ԱՄՆ-ի, երրորդի դեպքում երկկողմ համաձայնության արդյունքում միանշանակ կարողացավ իրականացնել: Իհարկե, բացահայտ ՌԴ-ն չի ասի, որ այո, մենք կողմ ենք, որ Թուրքիան կոտորի մարդկանց, քանի որ այդ գործողության հետևանքով բազմաթիվ անմեղ մարդիկ են զոհվում: Հնարավոր չէ, որ գերտերությունները, ովքեր շահեր ունեն, կոնկրետ իրենք են եղանակ թելադրում Սիրիայի հետ հակամարտությունում, բացահայտ ասեն՝ այո, մենք աջակցում ենք: Սա երրորդ գործողությունն է Սիրիայում, և իր համար ամենակարևորն է, որովհետև նախորդ երկու գործողություններում տեղի ունեցած իրադարձությունները Թուրքիային չբավարարեցին, քանի որ գլխավորապես քրդական ուժերն ամրացան Սիրայի, Թուրքիայի սահմանի ամենախոցելի վայրում և կապ են պահպանում մինչև Հյուսիսային Իրաքի քրդերի հետ, այսինքն՝ մի միջանցք էր, որը բավական երկարությամբ քրդերին ապահովում էր տեղաշարժ, զինտեխնիկա, զինվորական ուժերի շարժեր: - Ո՞րն է Թուրքիայի ներխուժման վերջնական նպատակը: - Թուրքիայի պաշտոնական վարկածն այն է, թե քանի որ այդ հատվածում իշխում են Քուրդիստանի բանվորական կուսակցությանը կից YPG-ի՝ Քրդական ազգային ինքնապաշտպանության ուժերը, որոնք Թուրքիան համարում է ահաբեկչական, իբրև մտնում են ահաբեկիչներին մաքրելու համար: Իհարկե, Թուրքիայի գլխավոր նպատակը քրդական զինված ուժերին չեզոքացնելն է, ոչ թե բնակչությանը սպանելը, բայց քանի որ ներխուժման առաջին էտապը օդային հարվածներն են, հրետանին և օդուժը և դրանց ճշգրտությունն այնպես չէ, որ միլիմետրով է, արդեն իսկ բազմաթիվ զոհեր կան: -Միջազգային հանրության արձագանքը բավարար համարո՞ւմ եք: Մասնավորապես, ՌԴ-ն և ԱՄՆ-ն առերևույթ կարծես դեմ են արտահայտվում: -Իհարկե, այնպես չի, որ ամեն մեկը պետք է ասեր՝ այո, մենք կողմ ենք. ՌԴ-ն, մասնավորապես ԱԳ նախարար Լավրովը հայտարարեց, թե մենք չեզոքություն ենք պահպանում, ԱՄՆ-ի դեպքում մի փոքր ավելի ծիծաղելի է ստացվում Թրամփի հայտարարությունը: Սենատը և անհատ գործիչներ դեմ են արտահայտվում, սակայն Ամերիկան առաջնորդվում է իր ազգային շահերով, և դա կարող է բոլորվին չհամընկնել նախագահի հայտարարածին: Այդ տարածքը ԱՄՆ ազդեցության գոտին էր, և միայն ԱՄՆ-ի թույլտվությամբ կարող էր Թուրքիան իրականացնել, և այստեղ ՌԴ-ի գործոնն էլ կա, որը աչք փակեց: Այսինքն՝ Սիրիան ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի ազդեցության գոտին է, և Թուրքիան առանց նրանց համաձայնության չէր գնա այդ քայլին: Ինչ վերաբերում է ԵՄ-ին, այստեղ արձագանքը կտրուկ էր, և հասկանալի է, թե ինչու, որովհետև սիրիական թնջուկից ամենից շատ տուժվեց հենց ԵՄ-ն, դա փախստականների հզոր ալիքն է, որի ձեռքից ԵՄ-ն կրակն է ընկել: Նոր փախստականների ալիք ԵՄ-ում այլևս չեն ուզում: Նախկինում իրենք կողմ էին ամերիկյան կոալիցիային, իրենք էլ հարվածում էին, բայց հասկացան, որ դա տխուր հետևանքներ ունեցավ իրենց համար: -Ի՞նչ ելք կարող են ունենալ այս պատերազմական գործողությունները: -Սա տարածաշրջանային առևտրի արդյունք է: Թուրքիան ԱՄՆ-ին տվեց այն, ինչ ինքը պահանջեց քրդերին չեզոքացնելու համար, իսկ ՌԴ-ին այն, ինչը պահանջեց ուղղակի ձայն չհանել, ուղղակի Թուրքիան կարողացավ ապահովել քաղաքական շահերը: Կարծում եմ՝ նման աջակցության դեպքում ելքը կանխատեսելի է: - Իրականացված հարձակումների հետևանքով հայ համայնքը ևս կրակի տակ է հայտնվել: ՀՀ իշխանությունների աշխատանքն ինչպե՞ս եք գնահատում այս համատեքստում: Այսօր ՀՀ ԱԳՆ-ն, նաև վարչապետը Սիրիայում սկսված ռազմական գործողությունները դատապարտող հայտարարություն են տարածել և կոչ արել գործադրել գործուն միջազգային ջանքեր՝ այս ռազմական ներխուժումը դադարեցնելու ուղղությամբ: -Թուրքիայի նախկին երկու գործողություններն էլ նույն նպատակն ունեին, սակայն հայերի համար այս դեպքն առանձնանում է նրանով, որ տվյալ հատվածում հայեր կան, այսինքն՝ բացի քրդերից, կան նաև քրիստոնյաներ, նաև ասորիներ: Ինչ վերաբերում է հայկական կողմի պաշտոնական արձագանքին, եթե երկու գլխավոր կառույցներից՝ ԱԳՆ-ն և վարչապետը, կոչ են հղել, այս պարագայում կարող են ունենալ թերևս մինիմալ արդյունք: Եթե ԱՄՆ-ն ոչինչ չի անում, ՌԴ-ն էլ ձեռքերը ծալած վիճակում է, իսկ ՆԱՏՕ-ն առավել քան ցավալի կեցվածք է դրսևորում, երբ ասում է՝ հույս ունենք, որ ամեն ինչ չափավոր կլինի, դա կանաչ լույսից ավելին է, և ցավոք ՀՀ-ի արձագանքից ավելին սպասել դժվար կլինի: Ուղղակի պետք է ներքին խողովակներով աշխատանք տանեն, քանի որ ունենք Սիրիայում ներկայացուցչություն, այնտեղ առաքելություն իրականացնող զորախումբ, պետք է թերևս փորձեն հայերին անվտանգ տեղ տեղափոխել:

Related news

Latest News
Hashtags:   

Սիրիան

 | 

ազդեցության

 | 

գոտին

 | 

Թուրքիան

 | 

առանց

 | 

նրանց

 | 

համաձայնության

 | 

քայլին

 | 

թուրքագետ

 | 

Իսպիրյան

 | 
Most Popular (6 hours)

Most Popular (24 hours)

Most Popular (a week)

Sources